por Eloy Isorna Artime

Daw (Señora) Aung San Suu Kyi naceu en Rangún, capital de Birmania (hoxe chamada oficialmente Myanmar) o 19 de xulio de 1945. Dous anos despois do seu nacemento, o 19 de xulio de 1947, o seu pai , Aung San , héroe da independencia de Birmania, morreu nun atentado de índole política.

En 1948 Birmania constitueuse como un Estado democrático independente. En 1961 Suu Kyi trasladouse, xunto coa sua nai, á India.

En 1962 instaurouse , mediante un "golpe de estado", unha dictadura militar en Birmania, que coenzou a actuar con desprecio da democracia e dos dereitos humnans básicos.

En 1964 Suu Kyi inicia o seus estudos na cidade de Oxford (Inglaterra).

En 1967 Acada un tíduo universiatarIo nos seus estudos de política, filosofía e mais economía.

En 1969 Viaxa a Nueva York. Alí traballa na ONU

En 1972 casase con Michael Aris e ambolosdous trasladanse a Buthan.

EN 1974 Suu Kyi, co seu esposo Michael Aris, trasladase a Oxford.

En 1988 Suu Kyi viaxa a Rangún pora atoparse coa sua nai enferma. Neste mesmo ano producense disturbios e enfrentamentos na capital de Birmania como consecuencia da represión do réximen militar e encontra da dictadura. Suu Kyi fala pubricamente de libertade, democracia e da loita pacífica para conquerir o respeto dos dereitos humans en Birmania.

En 1989, o 20 de xulio, Suu Kyi é arrestada e escomenza unha folga de fame. Impideselle ser candidata ás eleccións que foran anunciadas polo goberno birmano.

En 1990 , o 27 de maio , celebránse as eleccions en Birmania e a Liga Nacional para a Democrácia, partido liderado (sen poder figurar nas suas listas como candidata) por Suu Kyi gaña as elecciones obtendo 392 escanos do total de 485 escanos, é decir mais do 80 por cento. Os militares non eceptaron o resultado das eleccions. Suu Kyi segueu baixo control e arrestono na sua propia casa en Rangún.

En 1991, estando baixo arresto, concedeselle a Suu Kyi o Premio Nobel da Paz, que non pode recoller posoalmente pola circunstancia do seu arresto e falta de libertade de movemento.

En 1999, o seu esposo MiCHAEL ARIS falece tras unha lamentabel doenza, nun hospital de Londres, o mesmo día no que facía 53 anos, sen que a Xunta Militar Birmana lle permetese visitar á sua esposa Suu Kyi, que seguia baixo arresto en Rangún. MICHAEL ARIS fora profesor de estudios tibetanos na Universidade de Oxford.

En 2004, á data escreber este resume da sua vida (decembro 2004), e despois de moi variados avatares na sua situación (dende alguns breves periodos de relativa libertade de movemento hasta o seu encarcelamento), SUU KYI segue arrrestada en Rangún baixo unha dictadura militar que ven xa dende o ano 1962 prolongandose e sucedendose a se mesma. Con sixelos cambeos de nome e de persoeiros, pero mantendo o ferreo control do poder, a persistenacia da dictadura e falta de libertade, a conculcación dos deritos humans universalmente recoñecidos e a falta de democracia en suma, ata o punto de que o Parlamento da Unión Europea na sua Resolución de 4 de septiembre de 2004 segue pidindo a libertade de Daw (Señora) Aung San Suu Kyi,a libertadedos prisioneiros políticos e a restauraciónda democracia.

Suu Kyi é un modelo da pacifica loita pola democracia e polo respeto os dereitos humans básicos e universais, de coherenciaentre pensamento e vida, de abnegación polo que ela considera indispensabel para o seu pobo.

Do seu pensamento e da vida de Suu Kyi coven suliñar a sua loita contra o medo, e a sua fervorosa creencia e traballo pola instauración da democracia real (non tan so formal) e en pro dos dereitos humans.

En relación co medo dice Suu Kyi: " En un sistema que niega la existencia de los derechos humanos básicos, el miedo tiende a sel el orden del día . El miedo a la prisión, a la tortura, a la muerte, a la pérdida de los amigos, de la familia, de la propiedad o de los medios de subsistencia, al miedo a la pobreza, al aislamiento, al fracaso. Una de las más nocivas formas de miedo es la que disfraza de sentido común o de prudencia, la que condena como éstupidos, irreflexivos, faltos de significado o fútiles los pequeños actos de valor de la vida cotidiana que ayudan a mantener el sentimiento de dignidad en el hombre y de respeto a uno mismo."

Da democracia afirma: "La democracia como la libertad, la justicia y otros derechos sociales y políticos no se "da", se conquista mediante el valor, la resolución y el sacrificio."

Polo exposto, consideramos moi axeitadas as afirmacions do expresidente da República Checa VÁCLAV HAVEL cando di: "Al dedicar su vida a la lucha por los derechos humanos y por la democracia en Birmania, Aung San Suu Kyi, no está defendiendo únicamente la justicia de su propio país, sino también la de todos aquellos que desean ser libres de elegir su propio destino (...)" E tamen ó aseverar: "Aung San Suu Kyi no puede ser silenciada porque proclama la verdad y porque sus palabras reflejan conceptos básico birmanos y universales".

MADRID, MES DE NADAL DE 2004